Dedykacja w książce: co napisać, gotowe teksty i częste błędy

Sprawdzony szkielet ma pięć części: zwrot do adresata, okazję, osobisty powód, życzenie oraz podpis z datą. Zwrot do adresata piszemy w wołaczu i kończymy przecinkiem („Kochana Aniu,”). Okazja osadza wpis w czasie — „na szóste urodziny”, „z okazji pierwszego świadectwa”. Osobisty powód to serce dedykacji: jedno zdanie o tym, dlaczego wybrałeś właśnie tę książkę właśnie dla tej osoby. Życzenie patrzy w przyszłość, a podpis z datą robi z wpisu dokument — za dwadzieścia lat to właśnie one będą najcenniejsze.

Nie pasuje tu za to nic, co pasowałoby do każdej innej książki i każdego innego człowieka. „Miłej lektury” to nie dedykacja, tylko dodatkowy podpis. Daruj sobie też usprawiedliwienia („mam nadzieję, że trafiłem w gust”) i długie przemowy — dedykacja to nie przemówienie, to kilka zdań, które będą czytane na głos.

Dedykacja ma w książkach długą tradycję: dedykacja autorska, czyli poświęcenie dzieła mecenasowi albo bliskiej osobie, była drukowana na osobnej stronie już w starodrukach. Odręczna dedykacja od darczyńcy to czytelnicza odmiana tej samej tradycji — książka zyskuje dzięki niej drugiego autora.

Poniższe teksty potraktuj jak szkielet — wymień imię, okazję i jeden konkretny szczegół, a dedykacja stanie się Twoja. Dzieciom czytaj dedykację na głos za każdym razem, gdy otwieracie książkę: kampania „Cała Polska czyta dzieciom” zaleca czytanie dzieciom 20 minut dziennie, a dedykacja to piękna pierwsza strona takiego rytuału.

U dorosłych dedykacja uniesie więcej humoru i mniej tłumaczenia — adresat zna kontekst. Działa jedna konkretna aluzja i krótkie życzenie.

Najczęstsze miejsce to wyklejka (pierwsza karta zaraz za okładką) albo strona przedtytułowa — ta, na której jest tylko tytuł książki. Nie pisz po wydrukowanym tekście ani na odwrocie okładki; dedykacja powinna mieć własną, spokojną przestrzeń. W książkach dla najmłodszych wybierz górną część strony — dolne rogi to pierwsze, co wymacają małe rączki.

Najpewniejszy jest zwykły długopis: nie rozmazuje się i nie przebija na drugą stronę kartki. Pióra żelowe i wieczne wyglądają bardziej uroczyście, ale na gładkim papierze kredowym schną powoli — wypróbuj je na marginesie ostatniej strony, a przed zamknięciem książki daj dedykacji kilka minut na wyschnięcie. Flamastry i markery do książek nie pasują.

Jeśli nie chcesz pisać w samej książce, na przykład dlatego, że to egzemplarz kolekcjonerski, włóż dedykację na osobnej karteczce albo naklej na wyklejkę ekslibris i napisz wiadomość na nim. A jeśli książkę dopiero wybierasz, zajrzyj do naszego poradnika, jak wybrać książkę dla dziecka według wieku.

Odręczna dedykacja ma też drukowaną siostrę: w personalizowanych książkach dedykację podaje się z góry i drukuje na stronie otwierającej jako część książki. Przydaje się to, gdy prezent wysyłasz na odległość, gdy wiadomość jest dłuższa, niż zmieści się na wyklejce, albo gdy książka ma być osobista od pierwszej strony.

W Bohater książki dedykację wpisujesz bezpośrednio w kreatorze podczas układania historii i drukuje się ona na stronie otwierającej — imię i dedykacja są przy tym składane we właściwych przypadkach, bo historia powstaje od razu w danym języku (przed zapłatą zobaczysz propozycję tytułu, fragment historii i dedykację, gotowe ilustracje dopiero po złożeniu zamówienia). Drukowana i odręczna dedykacja się nie wykluczają — na wyklejce wydrukowanej książki możesz jeszcze dopisać kilka słów ręcznie.

Dla najmłodszych dzieci, u których książka konkuruje z zabawkami, przyda się nasz przewodnik po prezentach dla rocznego dziecka — a wieczorne czytanie podarowanego egzemplarza ułatwi rytuał bajki na dobranoc.