Prezent dla malucha: czego lepiej unikać

Norma europejska mierzy drobne części cylindrem, w którym ani zabawka, ani żaden jej odłączany element nie może zmieścić się w całości. W domu da się to odtworzyć rolką po papierze toaletowym — jest odrobinę szersza od cylindra testowego, więc domowy test jest raczej surowszy niż łagodniejszy. Sprawdź tak każdą nową zabawkę, zanim ją zapakujesz.

Połknięty koralik to problem mechaniczny: albo przejdzie, albo nie. Litowa bateria guzikowa to problem chemiczny. Gdy utknie w przełyku, wytwarza wokół siebie środowisko, które wypala tkankę od środka, i wystarczy jej na to kilka godzin. Rozładowana bateria z pilota też to potrafi — do uszkodzenia wystarczy napięcie, przy którym zabawka dawno już nie działa.

Najgroźniejsze nie są przy tym zabawki, o których myślisz przy zakupach, tylko rzeczy dookoła nich: świecące buty i bransoletki, grające i świecące książeczki, kartki z melodyjką, termometry cyfrowe, piloty, wagi kuchenne, świeczki LED, breloczki, waga łazienkowa. Trafiają do pokoju dziecka jako prezent, którego nikt nie uważa za zabawkę, więc nie przechodzą żadnej kontroli.

Przy zakupie patrz więc przede wszystkim na jedno: klapkę baterii musi trzymać śrubka. Druga rzecz to oznaczenie — zabawka bez marki i bez możliwego do ustalenia producenta to dokładnie ten egzemplarz, w którym nikt nie przetestował ani drobnych elementów, ani klapki baterii, i który potem wycofuje się z rynku. Zapasowe baterie przechowuj poza zasięgiem dziecka, tak jak leki, a zużytych nie zostawiaj w domowym koszu.

Jeśli podejrzewasz, że dziecko połknęło baterię, jedź od razu na dziecięcy SOR, nie czekaj, aż pojawią się objawy. Nie podawaj nic do jedzenia ani picia, nie wywołuj wymiotów i zabierz ze sobą opakowanie po baterii albo samą zabawkę — po rozmiarze lekarze poznają, czego szukać. W nagłym wypadku dzwoń 112. W Polsce nie ma jednego ogólnopolskiego numeru toksykologicznego — ośrodki działają regionalnie, a ich wykaz prowadzi Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych. Pozostałe zasady bezpieczeństwa dla tej grupy wiekowej omawia artykuł bezpieczeństwo prezentów dla najmłodszych.

Pluszak to najczęstszy prezent dla małego dziecka i zarazem rzecz, której w każdym dziecięcym pokoju jest najwięcej. A przecież dziecko przywiązuje się do jednego, najwyżej do dwóch. Reszta to dekoracja, której nikt nie przytula, za to wszyscy ją sprzątają, piorą i przenoszą z łóżka na podłogę.

Problemem nie jest jeden miś, tylko mechanizm: pluszaka nie da się źle wybrać, więc sięga po niego każdy, kto nie ma czasu się zastanowić. Efekt to kosz, w którym dziecko niczego nie znajdzie, bo w stercie dwudziestu tak samo miękkich rzeczy nie ma czego odkrywać. Do tego im więcej pluszaków, tym rzadziej pierze się ten jeden, na którym naprawdę zależy.

Zamiast dokładać, lepiej stertę przerzedzić: część pluszaków schować do pudła w szafie i po kilku tygodniach wymienić na te, które są na widoku. Dziecko wita „nowe” tak, jakby właśnie je dostało. A jeśli to ty wybierasz i chcesz prezentu, który za rok nie zniknie w tej stercie, szukaj czegoś, co ma w środku imię dziecka — na przykład książki, w której to ono jest bohaterem. Nie ma baterii ani drobnych elementów, ma 12 ilustrowanych rozkładówek, a wersja cyfrowa jest zwykle gotowa w ciągu 15. Prezentom, które przetrwają nawet wtedy, gdy zabawki dawno się zużyją, poświęcony jest artykuł pamiątkowe prezenty na pierwsze urodziny.

Ostatnia kategoria nie jest groźna, tylko cicha w skutkach. Rozpoznasz ją jednym pytaniem: kto jest aktywny podczas zabawy? Gdy zabawka sama mówi, śpiewa, miga i jeździ, dziecku zostaje naciskanie przycisku i patrzenie. Zanim coś takiego kupisz, przepuść to przez cztery testy.

Lista zakazów ma skłonność do rozrastania się, więc dla porządku druga strona. Plastik nie jest z założenia gorszy od drewna — liczy się wielkość elementów, wytrzymałość łączeń i oznaczenie, a nie materiał; drewniana zabawka z przyklejonymi oczkami jest groźniejsza niż porządnie odlany plastikowy kubeczek. Używane zabawki od znajomych są w porządku, tylko obejrzyj je tak samo dokładnie jak nowe, bo mają za sobą kilka prań więcej.

Obawa, że dziecko dostanie „za mało” prezentów, też do niczego nie prowadzi: dziecko poniżej trzech lat nie porównuje liczby paczek, porównuje, ile czasu kto z nim spędził. A zabawka odłożona po tygodniu to nie zmarnowany prezent — niektóre rzeczy po prostu pasują do trzech miesięcy rozwoju, a potem się z nich wyrasta. Błędem jest tylko to, co dało się przewidzieć z góry.

Najtrudniejsze w całym „czego unikać” nie jest wybieranie, tylko powiedzenie tego babciom, chrzestnym i znajomym tak, żeby nie zabrzmiało jak wyrzut. Te trzy wiadomości możesz skopiować i wysłać.