Prezent na chrzest: kto co daje i jak uniknąć powtórek

Ten tekst jest mapą całego działu. Rozdziały niżej to szczegółowe poradniki o poszczególnych rodzajach prezentów — tutaj dowiesz się, który do kogo należy i jak je poskładać, żeby się nie pokrywały.

Między porodówką a chrztem w większości rodzin mija kilka miesięcy. Przez ten czas rodzina ma pełną szafę pajacyków w trzech rozmiarach naraz i stos pluszaków, z których dziecko uzna jednego. Chrzest celuje gdzie indziej: to obrzęd, w którym dziecko dostaje imię przed wspólnotą, a dwoje dorosłych bierze na siebie rolę na długie lata. Prezent temu odpowiada — nosi imię, datę i ma wytrzymać.

Rzeczy praktyczne nie są przez to zakazane, tylko przesuwają się z roli głównego daru do roli drobiazgu od gości. Różnica jest prosta: główny prezent da się za dziesięć lat wziąć do ręki i pokazać, a prezent na co dzień do tego czasu zostanie zjedzony, zdarty albo dziecko z niego wyrośnie. Co rodzina zwykle dostaje zaraz po porodzie, opisuje artykuł prezenty dla niemowlaka na narodziny — co jest tam odhaczone, tego na chrzest nie kupuj drugi raz.

Przy pamiątkach decyduje jedno: czy jest w nich coś, co da się mieć tylko teraz. Grawer z datą obrzędu, odcisk dłoni w rozmiarze, którego dziecko już nigdy nie będzie miało, fotograf na pół godziny przed kościołem albo książka, w której dziecko jest bohaterem i która ma 12 ilustrowanych rozkładówek z jego imieniem. Uniwersalny prezent z galerii handlowej tego nie ma i da się go zastąpić czymkolwiek innym.

Tabelę czytaj jak podział ról, a nie jak listę zakupów. Kiedy rozdzielicie role z wyprzedzeniem, reszta wyborów duplikatu już nie wyprodukuje.

Chrzestnego nie kupuje się prezentem, ale to jedyna rola, przy której prezentu oczekuje się niemal automatycznie. Sama rola ma przy tym swoje zasady: w praktyce katolickiej chrzestnym może być osoba ochrzczona i bierzmowana, która ukończyła szesnasty rok życia, nie jest ojcem ani matką dziecka i sama żyje wiarą, którą ma dziecku pomagać przekazywać. Co do prezentu żadnych przepisów nie ma — ale właśnie z tej roli wynika, co wypada.

Warto wiedzieć też, czym chrzestne rodzicielstwo nie jest: prawnie nie tworzy żadnej więzi z dzieckiem. O tym, kto zaopiekuje się dzieckiem, gdyby rodzice nie mogli, rozstrzyga sąd, ustanawiając opiekuna, a rodzice mogą dać do tego impuls inną drogą. Chrzestny to więc rola relacyjna i kościelna, a nie polisa — i jego prezent temu odpowiada.

Część liturgiczna. W wielu parafiach chrzestny niesie świecę chrzcielną, którą podczas obrzędu zapala się od paschału, oraz białą szatkę, czyli szatę chrzcielną. Jedno i drugie to zwyczaj, nie obowiązek: gdzieś zapewniają je rodzice, gdzie indziej wprost parafia. Jedno pytanie do księdza albo do rodziców załatwia to z góry i oszczędza drugą świecę.

Część trwała. Biżuteria z grawerem (krzyżyk, medalik, bransoletka), zegarek schowany do dorosłości, kwota odłożona na koncie prowadzonym przez rodziców albo pamiątka z imieniem dziecka. Przy biżuterii opłaca się grawer na odwrocie z datą chrztu, a nie sam inicjał, i liczenie się z tym, że dziecko założy ją o wiele lat później. Jaki kruszec wybrać i co zmieści się na małej powierzchni, rozkłada na czynniki biżuteria z imieniem i datą.

U dziadków najczęściej mieszają się dwie różne rzeczy i warto je rozdzielić. Pierwsza to prezent, który dziecko ma w ręku od razu — coś na pamiątkę, co rodzice sfotografują i schowają. Druga to prezent, który dziecko zobaczy dopiero jako dorosłe: oszczędności założone przez rodziców, biżuteria albo zegarek odłożony do pudełka.

Prezent do dorosłości ma jeden warunek, o którym się zapomina: ktoś musi go znaleźć i wiedzieć, co to jest. Konto oszczędnościowe bez kartki w segregatorze rodziców i pudełko bez wyjaśnienia, od kogo i z jakiej okazji jest, przez dwadzieścia lat albo się zgubi, albo nikt nie przypisze im żadnego znaczenia. Dlatego do takiego prezentu należy pisany list — kiedy powstał, z jakiej okazji i czego darczyńca w tamtej chwili życzył. Jak go napisać i gdzie schować, opisuje artykuł list w przyszłość i kapsuła czasu.

Ostatnia rzecz, z którą dziadkowie często się mierzą: duże prezenty w rodzaju wózka, łóżeczka czy fotelika. Na chrzest nie pasują nie ze względu na etykietę, ale dlatego, że rodzice taki sprzęt zwykle już mają albo wybierają go pod rzeczy, o których darczyńca nie wie. Tutaj pytanie z góry jest obowiązkowe, nawet jeśli prezent traci przez to niespodziankę.

Gość ma najmniejszą rolę i zarazem najmniejsze ryzyko, że nie trafi — o ile trzyma się rzeczy, które nie dublują się do nieużywalności.

Uzgodnienia brzmią jak zbędna formalność, dopóki na stole nie spotkają się trzy medaliki z tą samą datą. Zajmują jedną wiadomość.

Bilecik decyduje o tym, czy prezent jest rzeczą, czy pamiątką. Poniższe sformułowania są do przepisania — imię i datę dopisz sobie sam.

Najczęstsze pomyłki nie są drogie, tylko zbędne — i wszystkie trzy da się wyłapać jednym pytaniem z góry.

Biżuteria, którą dziecko ma mieć na sobie od razu. Łańcuszek dla niemowlaka to prezent do pudełeczka, a nie na szyję: luźne sznurki, łańcuszki i koraliki przy śpiącym albo raczkującym dziecku oznaczają ryzyko uduszenia i połknięcia, a rodzice i tak je zdejmą. Grawer z datą nic przez to nie traci, tylko wręczenie przesuwa się na moment, kiedy dziecko już je rozumie.

Ubranko w aktualnym rozmiarze. Najczęstszy prezent od gości i najczęstsza rzecz, która ląduje razem z metką w worku na wymianę. Rozmiar do przodu kosztuje tyle samo, a zostanie znoszony.

Przedmiot religijny bez uzgodnienia. W rodzinie, która traktuje chrzciny głównie jako rodzinne święto, obrazek ze świętym albo różaniec mija się z celem; w rodzinie praktykującej jest przeciwnie — bywa mile widziany, ale właśnie tam łatwo zejdą się trzy takie same. Pytanie nie jest nietaktowne, nietaktowne jest zgadywanie.

I ostatnia rzecz, która na błąd nie wygląda: prezent kupiony na ostatnią chwilę tylko dlatego, że „coś przynieść wypada”. Termin chrztu często ustala się pod wolne miejsce w kościele i wypada za kilka dni. Mimo to da się zdążyć z prezentem z imieniem — cyfrowa książka szyta na miarę bywa gotowa w 15, więc powstaje nawet dzień przed uroczystością, a w rodzinach, gdzie jedno dziecko książkę już ma, działa jak ciąg dalszy serii. Cokolwiek z tego jest lepsze niż czwarty pluszak.