Zegarek dla dziecka: prezent, który uczy odpowiedzialności

Nie decyduje wiek, tylko to, czy dziecko do czegoś czasu potrzebuje. Odczytywania godziny i prostego przeliczania jednostek czasu dzieci zwykle uczą się w pierwszych latach szkoły, więc pierwszoklasista poznaje zegar na lekcjach, a zegarek na ręku daje mu codzienny trening.

Dobry sygnał to sytuacja, gdy dziecko samo pyta „która godzina?” albo „za ile to będzie?”. Przedszkolak, który nie zna jeszcze zegara, ma z zegarka tyle, co z bransoletki — lepiej sprawdzi się klepsydra albo budzik ze światełkiem, który pokaże, kiedy wolno wstać.

W praktyce wygląda to tak: 5–6 lat budzik lub budzik świetlny, 6–8 lat pierwszy zegarek wskazówkowy, 8–10 lat cyfrowy albo kombinowany ze stoperem i budzikiem, od 10 lat ewentualnie smartwatch, jeśli rodzina ma ku temu powód. Dla dziecka tuż przed pójściem do szkoły więcej pomysłów znajdziesz w artykule Prezent dla pierwszoklasisty.

Smartwatch z lokalizacją to w rzeczywistości mały telefon. Norweska Rada Konsumentów (Forbrukerrådet) zleciła w 2017 roku firmie zajmującej się bezpieczeństwem test takich zegarków i u kilku modeli wykryła poważne luki: obca osoba mogła przejąć kontrolę nad zegarkiem, śledzić położenie dziecka, podsłuchiwać je i z nim rozmawiać. Powiadomienia o tym, że dziecko opuściło dozwolony obszar, też nie były niezawodne.

Wynikają z tego trzy rzeczy do sprawdzenia, zanim zapakujesz prezent. Po pierwsze, kto stoi za aplikacją i czy producent wydaje aktualizacje. Po drugie, czy da się ustawić listę dozwolonych numerów, żeby do zegarka nie mógł dzwonić każdy. Po trzecie, ile kosztuje karta SIM i jak często trzeba ładować — zegarek, który rozładowuje się w południe, odpowiedzialności nie nauczy.

I jeszcze jedno pytanie, które przy prezencie łatwo przeoczyć: chcesz dać odpowiedzialność dziecku, czy spokój sobie? Zegarek, przez który rodzic bez przerwy śledzi położenie, uczy raczej tego, że pilnuje ktoś inny. Jeśli kupujesz go dla bezpieczeństwa drogi do szkoły, umów się z dzieckiem z góry, kiedy sprawdzasz lokalizację, a kiedy nie. Dowiedz się też, czy szkoła w ogóle pozwala na takie zegarki podczas lekcji.

Zegarek w szufladzie to najczęstszy koniec takiego prezentu. Zwykle nie stoi za tym lenistwo, tylko to, że dziecko do niczego zegarka nie potrzebuje — czasu wciąż pilnuje dorosły. Wróć do zadania, które miało iść w parze z zegarkiem: gdy dziecko musi samo wiedzieć, kiedy zejść z placu zabaw, zacznie zerkać na nadgarstek.

Drugi powód to niewygoda. Ciężka koperta, uciskający pasek albo zegarek, który w nocy tyka przy łóżku — dziecko go odłoży. Wymiana paska na materiałowy na rzep rozwiązuje większość skarg.

A co, gdy zegarek się zgubi albo zepsuje? To też część odpowiedzialności, tak samo jak jego noszenie. Dlatego na pierwszy zegarek warto wybrać tańszy model — dziecko ma się uczyć pilnowania czasu, a nie drżeć o drogą rzecz. Umów się z dzieckiem, czy kolejny zegarek kupi z kieszonkowego, czy dostanie go na urodziny. Obie drogi uczą, że rzeczy mają wartość, tylko każda w innym tempie.

Odpowiedzialność u małych dzieci dobrze „nosi się” w opowieści. Gdy dziecko dostaje zegarek, a do niego książkę, w której jako bohater samo wykonuje zadanie na czas, ma do nowej zasady także obraz. W serwisie Bohater książki powstaje spersonalizowana książka z wizerunkiem dziecka na podstawie jednego zdjęcia; wersja cyfrowa kosztuje 31,99 zł i zwykle jest gotowa w ciągu 15 minut — więc zdążysz nawet z prezentem na ostatnią chwilę. Do książki możesz dopisać własną dedykację; inspiracje znajdziesz w tekście Dedykacja w książce.