Wojciech — imię, którego polszczyzna nie pożyczyła od nikogo, i przygoda pisana tylko dla niego

Skąd się wziął Wojciech i co właściwie znaczy

Wojciech to jedno z najstarszych imion, jakie zna polszczyzna — i jedno z niewielu, których nie pożyczyliśmy ani z łaciny, ani z greki, ani z hebrajskiego. To staropolskie imię dwuczłonowe: „woj-” pochodzi od woja, wojownika, a „-ciech” od uciechy, radości. Razem znaczy mniej więcej tyle, co „ten, któremu walka sprawia radość”, albo — łagodniej — „pociecha wojów”. Przez setki lat nadawano je książętom i rycerzom, a najsłynniejszy z nich, święty Wojciech, został patronem Polski; zachodni kronikarze, którzy nie potrafili sobie poradzić z jego słowiańskim imieniem, zapisywali go jako Adalberta. I to jest druga rzadka cecha tego imienia: ono właściwie nie ma zagranicznego odpowiednika. Wojciech w Berlinie czy Londynie nie będzie jednym z trzech w klasie — będzie jedyny, a każdy, kto nauczy się wymawiać jego imię, zapamięta je na zawsze. Imię ma też swojego najbardziej nieoczywistego bohatera: niedźwiedzia Wojtka, który w czasie drugiej wojny światowej został oficjalnie wcielony do 2 Korpusu Polskiego i pod Monte Cassino nosił skrzynie z amunicją. Żołnierze nie wybrali mu tego imienia przypadkiem — miało dodawać otuchy w boju. Dziś ten Wojtek ma pomniki w Krakowie i w Edynburgu. Współcześnie Wojciech od lat trzyma się w czołówce imion nadawanych chłopcom w Polsce i nie wypada z niej niezależnie od mody: nie jest sezonowym odkryciem, tylko klasykiem, po który kolejne pokolenia rodziców sięgają świadomie. Nosili je kompozytor Wojciech Kilar i bramkarz reprezentacji Wojciech Szczęsny, więc wzorów małemu Wojtkowi nie zabraknie. Jedno się przez ten tysiąc lat nie zmieniło: to imię od początku pisano dla kogoś, kto ma odwagę ruszyć w świat — więc książka przygodowa pasuje do niego lepiej niż do większości imion w kalendarzu.

Wojtek, Wojtuś, Wojcio — domowe odmiany imienia

Mało które polskie imię ma tak wyraźny podział ról między formą oficjalną a domową: Wojciech chodzi w dokumentach i na świadectwach, cała reszta życia należy do zdrobnień. W kreatorze podajesz tę formę, którą naprawdę mówicie — i dokładnie ona poprowadzi całą opowieść, od pierwszej strony po ostatnie zdanie.

• Wojtek — Podstawowa codzienna forma — tak mówi podwórko, szkoła i większość rodziny. Wielu Wojtków słyszy pełne „Wojciech” dopiero wtedy, gdy sprawa robi się naprawdę poważna.
• Wojtuś — Czuła forma dla najmłodszych, zarezerwowana dla rodziców i dziadków. Zwykle znika gdzieś w okolicach pierwszej klasy — chyba że babcia zdecyduje inaczej.
• Wojcio — Rzadsza, domowa i odrobinę staroświecka — dziś brzmi najczęściej jak ukłon w stronę dziadka, który też był Wojciechem.
• Wojtaszek — Żartobliwe zdrobnienie na specjalne okazje: kiedy Wojtek nabroił, ale nie sposób się na niego gniewać dłużej niż minutę.